അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്, ലേക്ക് ഒന്റാറിയോയെ അമേരിക്കൻ ഫെഡറൽ സർക്കാർ രേഖകളിലും ഔദ്യോഗിക മാപ്പുകളിലും ‘ലേക്ക് അമേരിക്ക’ എന്ന പേരിൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്യുന്ന എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഉത്തരവിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. അമേരിക്കൻ ദേശീയ അഭിമാനവും പരമാധികാരവും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനുള്ള നടപടിയെന്നാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഈ ഉത്തരവ് അമേരിക്കൻ ഫെഡറൽ ഏജൻസികളുടെ ആഭ്യന്തര ഉപയോഗത്തിന് മാത്രമാണ് ബാധകമാകുക. അന്താരാഷ്ട്ര മാപ്പുകളിലോ കാനഡയുടെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിലോ പേരുമാറ്റം സ്വമേധയാ പ്രാബല്യത്തിൽ വരില്ല.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിലൊന്നായ ലേക്ക് ഒന്റാറിയോ, അമേരിക്കയും കാനഡയും പങ്കിടുന്ന സുപ്രധാന ജലാശയമാണ്. ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും കുടിവെള്ള വിതരണം, മത്സ്യബന്ധനം, ചരക്കുഗതാഗതം, വിനോദസഞ്ചാരം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നിവയിൽ ഈ തടാകത്തിന് നിർണായക സ്ഥാനമുണ്ട്. അതിനാൽ തന്നെ ഇതിന്റെ പേര് മാറ്റാനുള്ള ശ്രമം രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിനപ്പുറം ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ചർച്ചകൾക്കും വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ട്രംപിന്റെ തീരുമാനത്തിനെതിരെ കാനഡ പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണി ശക്തമായി പ്രതികരിച്ചു. ‘ഒന്റാറിയോ’ എന്ന പേര് കാനഡയും അമേരിക്കയും രൂപംകൊള്ളുന്നതിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് മുതൽ നിലനിന്നിരുന്ന ചരിത്രപരമായ പേരാണ്. വെൻഡാറ്റ് (Wendat) തദ്ദേശീയ ഭാഷയിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. “മനോഹരവും വിശാലവുമായ തടാകം” എന്ന അർഥം നൽകുന്ന ഈ പേര് ആദിവാസി പൈതൃകത്തിന്റെയും ഉത്തര അമേരിക്കയുടെ ചരിത്രത്തിന്റെയും ഭാഗമാണ്. ചരിത്രത്തെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളിലൂടെ മാറ്റിയെഴുതാനാവില്ല. ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് എന്നും “ലേക്ക് ഒന്റാറിയോ” തന്നെയായിരിക്കും,’ എന്ന് കാർണി വ്യക്തമാക്കി.
കാനഡയിലെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും പ്രവിശ്യാ നേതാക്കളും ട്രംപിന്റെ തീരുമാനത്തെ അപലപിച്ചു. ചരിത്രപരമായ ഭൂമിശാസ്ത്ര നാമങ്ങൾ ഏകപക്ഷീയമായി മാറ്റാനുള്ള ശ്രമം അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിനും നല്ല അയൽരാജ്യ ബന്ധത്തിനും തിരിച്ചടിയാകുമെന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. തടാകത്തിന്റെ പേര് മാറ്റാനുള്ള അധികാരം ഒരു രാജ്യത്തിന് മാത്രമില്ലെന്നും, ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര നാമകരണ സംവിധാനങ്ങളുടെയും ചരിത്രപരമായ അംഗീകാരങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
അമേരിക്കയിലും ട്രംപിന്റെ തീരുമാനത്തിനെതിരെ വിമർശനം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ന്യൂയോർക്ക് ഗവർണർ കാത്തി ഹോക്കുൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേതാക്കൾ ഈ നടപടിയെ എതിർത്ത് രംഗത്തെത്തി. ചരിത്രവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ യാഥാർഥ്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി മാറ്റാനുള്ള ശ്രമമാണിതെന്ന് അവർ വിമർശിച്ചു. സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലും ഈ വിഷയത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വ്യാപകമായ ചർച്ചകളും പരിഹാസങ്ങളും നടക്കുകയാണ്.
ലേക്ക് ഒന്റാറിയോയുടെ പേര് മാറ്റാനുള്ള ട്രംപിന്റെ തീരുമാനം നിയമപരമായും നയതന്ത്രപരമായും എത്രത്തോളം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുമെന്നത് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമായിട്ടില്ല. എന്നാൽ, അമേരിക്ക-കാനഡ ബന്ധത്തിൽ പുതിയൊരു വിവാദത്തിന് ഇത് തുടക്കമിട്ടിരിക്കുകയാണ്. ചരിത്രപരമായ പേരുകൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങൾ ഭൂമിശാസ്ത്ര പൈതൃകത്തെ ബാധിക്കരുതെന്ന നിലപാടും ശക്തമായി ഉയരുന്നതിനിടെ, ഈ വിഷയത്തിൽ ഇനിയും കൂടുതൽ ചർച്ചകൾ ഉണ്ടാകുമെന്നതാണ് വിലയിരുത്തൽ.